Ngày Thalassemia Thế giới 8/5/2026 tập trung nâng cao nhận thức về bệnh tan máu bẩm sinh với chủ đề "Chung tay sàng lọc phát hiện sớm Thalassemia, không để ai bị bỏ lại phía sau". Đây là sự kiện toàn cầu nhằm đẩy mạnh sàng lọc, chẩn đoán sớm và hỗ trợ người bệnh, bảo vệ chất lượng giống nòi.

Thalassemia là bệnh di truyền liên quan đến rối loạn tổng hợp hemoglobin, khiến hồng cầu dễ bị phá hủy và gây thiếu máu mạn tính. Người mắc bệnh thể nặng phải truyền máu và điều trị suốt đời, đối mặt với nhiều biến chứng nguy hiểm như suy tim, tổn thương gan, rối loạn nội tiết, chậm phát triển thể chất và trí tuệ. Đáng lo ngại, người mang gen bệnh thường không có biểu hiện rõ ràng nên khó phát hiện nếu không thực hiện xét nghiệm chuyên sâu.

Theo các chuyên gia y tế, Việt Nam hiện có khoảng 13 triệu người mang gen bệnh tan máu bẩm sinh và hàng chục nghìn bệnh nhân cần điều trị thường xuyên. Mỗi năm có thêm hàng nghìn trẻ sinh ra mắc bệnh, trong đó nhiều trường hợp ở thể nặng phải điều trị suốt đời. Nếu cả hai vợ chồng cùng mang gen bệnh, nguy cơ sinh con mắc bệnh thể nặng lên tới 25%.

Tại Ninh Bình, dù chưa có thống kê đầy đủ, song trên thực tế cho thấy bệnh vẫn tiềm ẩn trong cộng đồng. Các chuyên gia nhận định, Thalassemia hoàn toàn có thể phòng ngừa hiệu quả thông qua xét nghiệm máu, tư vấn di truyền trước hôn nhân và sàng lọc trước sinh. Đây được xem là giải pháp bền vững nhằm giảm thiểu số trẻ sinh ra mắc bệnh, góp phần nâng cao chất lượng dân số.

Thời gian qua Ngành Y tế Ninh Bình đã đẩy mạnh công tác truyền thông trên nhiều nền tảng như cổng thông tin điện tử, mạng xã hội, hệ thống truyền thanh … nhằm lan tỏa thông điệp phòng bệnh tới người dân. Đồng thời, hoạt động tư vấn, sàng lọc cũng được lồng ghép vào các chương trình chăm sóc sức khỏe sinh sản, kế hoạch hóa gia đình, khám thai, tiêm chủng và khám sức khỏe định kỳ. Đồng thời chú trọng tư vấn tiền hôn nhân cho thanh niên, các cặp đôi chuẩn bị kết hôn để phát hiện sớm nguy cơ mang gen bệnh; phát huy vai trò của y tế cơ sở, cộng tác viên dân số trong tuyên truyền, vận động người dân, nhất là tại vùng sâu, vùng xa.